Nám í Kaupmannahöfn

Í ágústlok 1833 sigldi Jón Sigurðsson til Kaupmannahafnar með það markmið fyrir augum að þreyta inntökupróf í Kaupmannahafnarháskóla og naut hann aðstoðar Sveinbjarnar Egilssonar á Bessastöðum við undirbúning fyrir prófið. Jón tók prófið í desember 1833 og náði hann góðri fyrstu einkunn. Vorið og haustið eftir þreytti Jón próf í báðum hlutum annars lærdómsstigs og stóðst með ágætum þannig að honum var ekkert að vanbúnaði að hefja reglulegt nám við skólann. Jón valdi að leggja höfuðáherslu á málfræði og sögu, svokallað málfræðipróf hið meira. Fyrst um sinn leigði Jón sér herbergi úti í bæ en komst svo inn á Garð í byrjun febrúar 1834 þar sem hann bjó þar til í janúarlok 1838. Meðfram námi sínu tók Jón að sér ýmis aukaverkefni, m.a. að skrifa upp handrit. Árið 1835 fékk hann styrk frá Árnanefndinni til handritarannsókna og svo fór að hann lauk aldrei prófi þar sem aukaverkefnin voru farin að taka allan hans tíma.

Sveinbirni Egilssyni var greinilega afar annt um lærisvein sinn eins og glögglega má sjá í bréfi sem hann skrifaði til Jóns í ágúst 1835: ,,Yðar bréf gleður mig margfaldlega, fyrst það að þér eruð orðnir hressir aptur eptir brjóstveikina, en þar verðið þér að gá vel að og lifa eptir læknara ráðum, því brjóst Íslendinga eru ei áreiðanleg í Höfn, ef þau á annað borð verða veil; fyrir alla muni gætið yðar við kvöld- og morgunkuli, og verið ekki úti eptir sólarlag; það varð Sigurði lagsmanni mínum að bana í Höfn...“ Jón lá veikur á spítala í um mánaðartíma vorið 1835 en náði sér síðan að fullu ólíkt Sigurði Gunnlaugssyni lagsmanni Sveinbjarnar sem var nálægt því að ljúka læknisprófi þegar hann lést í ágúst 1816 (Lbs 595 4to).

Aðalgreinar í málfræðinámi Jóns voru gríska, latína, saga og hebreska og aukagreinar voru guðfræði, stærðfræði og heimspeki. Til eru á annan tug uppskrifta Jóns Sigurðssonar að fyrirlestrum sem hann sótti hjá kennurum Kaupmannahafnarháskóla. Meðal þess sem varðveist hefur eru uppskriftir um latneska málfræði, stjórnarhætti Rómverja, sögu grískrar heimspeki, norræna fornfræði, landafræði Grikklands, frumspeki og málvísindi. Hér gefur á að líta forsíðu úr handriti Jóns sem inniheldur fyrirlestra J. N. Madvigs um ritið Eðli Guðanna eftir Cicero. Johan Nicolai Madvig kenndi latnesk fræði við Kaupmannahafnarháskóla og var sá kennari sem Jón Sigurðsson sótti flesta fyrirlestra til (JS 503 4to).

Skoða á Handrit.is

Sveinbjörn Egilsson rektor, kennari og skáld tók Jón Sigurðsson upp á arma sína. Fyrst sá hann um að undirbúa Jón undir próf í forspjallsvísindum við Kaupmannahafnarháskóla og gerði það með sóma. Þá varð þeim vel til vina og áttu þeir eftir að vera í miklum bréfasamskiptum þar sem þeir ræddu sameiginleg áhugamál sín, málfræði og handritarannsóknir. Sveinbjörn fékk Jón til þess að skrifa upp fyrir sig ýmis gömul skjöl sem leyndust á skjalasöfnum í Kaupmannahöfn og má þar nefna Íslendingabók og Landnámu. Hér gefur á að líta upphafssíðu handrits Jóns að Íslendingabók sem hann skrifaði upp fyrir Sveinbjörn (Lbs 439 4to).

Skoða á Handrit.is